Türkiyənin yeni konstitusiyası Ərdoğana hansı səlahiyyətləri verəcək? - Tam təfərrüat

Türkiyənin yeni konstitusiyası Ərdoğana hansı səlahiyyətləri verəcək?

Türkiyədə hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) konstitusiya dəyişikliyi ilə bağlı qaralama mətni MHP-yə təqdim edib.
Avropa.info xəbər verir ki, qaralamaya görə yeni konstitusiyada unitar quruluşu saxlayıb mövcud sistemdəki maneələri aradan qaldıracaq olan yeni sistemin adı prezident sistemi olacaq.
Yeni konstitusiya qüvvəyə mindikdən sonra dövləti prezident idarə edəcək. Yeni konstitusiyada yer alacaq digər dəyişiklikləri isə aşağıdakı kimi sadalamaq olar.
Konstitusiya dəyişikliyi referendumla qəbul edilsə prezident seçkiləri dərhal deyil 2019-ci ildə keçiriləcək. Arada qalan müddət ərzində prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan vəzifəsinə davam edəcək və yeni sistemdə müəyyən olunan bəzi səlahiyyətlərindən də istifadə edə biləcək.
Qaralamada yalnız hökumət sistemini dəyişdirən maddələr yer alır. Sistemlə bağlı maddələr 20, keçid müddəaları ilə birlikdə isə ümumilikdə qaralama 30 maddədən ibarətdir.
Yeni sistemdə ölkəni idarə edən adam Türkiyə Respublikasının prezidenti olaraq adlandırılacaq. Prezident dövlətin və icraedici orqanların rəhbəri olacaq.
Unitar quruluş saxlanılacaq. TBMM-in mövcud vahid məclis quruluşu davam edəcək. Yəni senat kimi ikinci bir məclis olmayacaq.
Prezident 5 illik müddətə və ən çox iki dəfə seçilə biləcək. Prezident seçkiləri iki turda keçiriləcək. Birinci turda 50 % səs toplamaq mümkün olmasa ikinci turda ən çox səs toplayan iki namizəd mübarizəni davam etdirəcək. Burada qələbə çalan şəxs ölkənin yeni prezidenti olacaq.
Məclisdə təmsil olunan partiyalar prezidentlik üçün namizəd göstərə biləcək. Parlamentdə təmsil olunmayan, ancaq son parlament seçkilərində 5 %-dən çox səs toplayan partiyaların namizəd irəli sürməsi və bir şəxsin vətəndaşların imzasını toplayaraq özünün prezidentliyə namizəd göstərməsi isə alternativlər arasında olacaq.
Prezidentinin bir müavini; yəni ölkənin bir vitse-prezidenti olacaq. Ancaq qaralamada bu məsələ ilə bağlı da alternativlər var. MHP-nin də təklifə dəstək verəcəyi təqdirdə vitse-prezidentlərin sayı iki ola bilər.
Prezident ordunun baş qərargah rəisini, kəşfiyyat rəhbərini, rektor başda olmaqla yüksək vəzifəli dövlət məmurlarını təyin edəcək.
Prezident həmçinin müəyyən nisbətdə Hakimlər və Prokurorlar Ali Qurumunun (HSYK) və Konstitusiya Məhkəməsinin üzvlərini təyin edə biləcək. Qaralamada HSYK və Konstitusiya Məhkəməsinin üzvlərinin yarısını prezidentinin seçməsi nəzərdə tutulur.
Prezident icra sahəsinə daxil olan məsələlərlə bağlı fərman verə biləcək, təməl haqq və azadlıqlarla bağlı isə fərman verə bilməyəcək.
AKP-nin qaralamasında yeni prezident üsul idarəsinə keçidin necə olacağının çərçivəsini çəkən hökmlər də yer alır. Yeni sistem referendumla qəbul edilsə prezident seçkiləri dərhal keçirilməyəcək. Prezident seçkiləri öz zamanına; yəni 2019-cu ilə qədər təxirə salınacaq. Bu tarixə qədər Rəcəb Tayyib Ərdoğan vəzifəsini davam etdirəcək.
Ancaq yeni sistemdə təyin olunan bəzi səlahiyyətlərindən də istifadə edə biləcək. Bu səlahiyyətlərin hansılar olacağı isə danışıqlardan sonra dəqiqləşəcək. AKP Nazirlər Kabinetinə rəhbərlik etmək, nazirləri təyin edib vəzifədən kənarlaşdırmaq kimi səlahiyyətlərin dərhal istifadə olunmasını hədəfləyir.

Bu xəbəri oxuyanlar aşağıdakı xəbərləridə oxuyub
Meksika prezidenti ABŞ dövlət katibi ilə görüşüb
Meksika prezidenti ABŞ dövlət katibi ilə görüşüb
Meksika prezidenti Enrike Penya Nyeto ötən gün Mexikodakı iqamətgahında
İŞİD Əl-Babı tərk etməyə qərar verib
İŞİD Əl-Babı tərk etməyə qərar verib
İŞİD terrorçuları Suriyanın Əl-Bab şəhərini tərk etməyə qərar veriblər.
VİDEO
VİDEO - Üzünü göstərmir, kimliyini də demir, amma 300 manata onlayn fala baxır
Falçılar indi də sosial şəbəkələrdə baxıcılıq edir. Hətta üzləri
reklam
"Mehriban Əliyevanın təyinatı xalqımızın ürəyindəndir" - Fəttah Heydərov
F. Heydərov bildirib ki, Mehriban Əliyeva yorulmaz fəaliyyəti ilə
Masallıda molla həbs edildi
Masallıda molla həbs edildi
O bildirib ki, S.Babayev Masallıda pasport qeydiyyatında olsa da, əsasən
Azərbaycanda DƏHŞƏTLİ CİNAYƏT:
Azərbaycanda DƏHŞƏTLİ CİNAYƏT: - 96 yaşlı qadını zorladı
Zorlama və quldurluqda ittiham olunan 1969-cu il təvəllüdlü Zaqatala rayon
 
XİA.az - TƏQDİMAT