Dişləri şirniyyatlardan daha tez “öldürən” beş vərdiş: İlk baxışda zərərsiz görünən təhlükə
Məşhur inancın əksinə olaraq, diş minasına zərər verə biləcək tək şey şirniyyat deyil. İlk baxışda zərərsiz görünən digər gündəlik vərdişlər də var.
Xia.az -ın xəbərinə görə, bu barədə rusiyalı terapevt, stomatoloq Maqomadi Xalilbekov “Aif.ru” nəşrinə müsahibəsində danışıb.
Onun sözlərinə görə, yeməkdən dərhal sonra ağızda turşuluq artır və bu səbəbdən də mina mineral maddələr itirir. Bu vəziyyətdə dişlər istənilən qıcıqlandırıcıya qarşı xüsusilə həssas olurlar. Düzgün qulluq edilmədikdə, bərpa prosesi yavaşlayır, karies riski artır.
Beləliklə, hansı vərdişlər diş minasını məhv edir?
Qidadan dərhal sonra dişləri fırçalama – Yeməkdən dərhal sonra, xüsusən də menyuda turşulu qidalar (sitrus meyvələri, şirələr, qazlı içkilər) var idisə, mina turşuların təsirindən daha yumşaq olur. Dərhal diş fırçası götürsəniz, diş məcununun aşındırıcı hissəcikləri və tüklərin sürtünməsi zəifləmiş mina təbəqəsini incəldə bilər ki, bu da eroziyaya, isti və soyuğa qarşı ağrılı reaksiyalara səbəb ola bilər. Dişləri fırçalamadan əvvəl 20-30 dəqiqə fasilə vermək lazımdır, bu müddətdə ağız suyu turşuları neytrallaşdırır və mineral balansı qismən bərpa edir.
Turş içkilərin qəbulu – Bu cür içkilərdə olan turşular (fosfor, limon və karbon turşuları) diş minasından mineralları yuyaraq eroziyaya səbəb olur.
Diş çöplərindən istifadə – Diş çöpünün iti ucu ilə zərif diş əti toxumasını və selikli qişanı asanlıqla zədələmək mümkündür və bu da iltihaba gətirib çıxara bilər. Əgər minanın üzərində artıq demineralizasiya sahələri, qırıntılar və ya kiçik çatlar varsa, diş çöpünün ehtiyatsız istifadəsi vəziyyəti daha da pisləşdirəcək.
Sərt vasitələrlə ağız yaxalama – Spirt tərkibli ağız yaxalamaq üçün mayelər selikli qişanı qurudur və onun qoruyucu xüsusiyyətlərini zəiflədir. Ağızda quruluq çox olduqda isə ağız suyu öz funksiyasını zəif yerinə yetirir ki, bu da karies və diş əti xəstəliyi riskini artırır.
Qida qalıqlarını nəzərə almamaq – Əgər qida hissəcikləri dişlərin arasından diş sapı, irriqator və ya xüsusi fırçalarla təmizlənməzsə, orada tədricən diş ərpi toplanır. Bu da bakteriyalar üçün ideal mühit yaradır ki, onlar da minanı məhv edərək turşular ifraz edir.
Diş minasının sağlamlığını qorumaq üçün isə bir neçə sadə qaydaya əməl etmək kifayətdir. Əsas məqsəd turşu-qələvi balansını normallaşdırmaq və minanın təbii şəkildə bərpasına imkan verməkdir.
Bunun üçün tövsiyə olunur:
– Dişləri fırçalamazdan əvvəl 20-30 dəqiqə gözləmək;
– Hər yeməkdən sonra ağzı adi su ilə yaxalamaq;
– Şəkərsiz saqqızdan istifadə etmək;
– Turşulu qidalarla daha az qəlyanaltı etmək;
– Yumşaq gigiyena vasitələri seçmək;
– Müntəzəm olaraq dişarası boşluqları diş sapı ilə təmizləmək;
– Minanın kifayət qədər minerallaşmasına diqqət etmək.
Bu tədbirlər turşuların aqressiv təsirlərini azaltmağa və dişlərin qoruyucu təbəqəsinin bütövlüyünü qorumağa kömək edir.