Azərbaycanda topiari sənətinə maraq artır: ağac və kollar canlı sənət əsərlərinə çevrilir
Bağçılıqda ağac və kollara yalnız qulluq etmək deyil, onların təbii xüsusiyyətlərindən istifadə etməklə dekorativ formalar yaratmaq da xüsusi istiqamətlərdən biridir. Topiari sənəti məhz bitkilərin budama və formalaşdırma yolu ilə estetik görünüşə gətirilməsini nəzərdə tutur. Kürə, piramida, spiral və müxtəlif həndəsi formalar topiari işlərində geniş istifadə olunur.
Topiari sənətinin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, burada dekorativ forma süni materialdan hazırlanmış obyekt deyil, canlı bitkinin öz inkişafı və düzgün budanması nəticəsində yaradılır. Buna görə də belə işlər yalnız estetik yanaşma deyil, bitkinin biologiyasını, böyümə xüsusiyyətlərini və budama qaydalarını bilməyi də tələb edir.
Bitkiyə forma vermək səbr və təcrübə tələb edir
Topiari işi bir dəfə budama aparmaqla tamamlanan proses deyil. Bitkinin seçilməsi, ilkin formanın yaradılması və sonrakı dövrlərdə həmin formanın qorunması mərhələli qulluq tələb edir.
Mütəxəssisin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri bitkinin təbii inkişafına zərər vermədən istənilən formanı yaratmaqdır. Yanlış və həddindən artıq budama bitkinin inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə topiari sənətində bitkinin növü, yaşı, budaqlanma xüsusiyyəti və sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınmalıdır.
Azərbaycanda topiari sənətinin tanıdılması
Azərbaycanda dekorativ bağçılığın müxtəlif istiqamətləri ilə yanaşı, topiari sənətinə də maraq göstərən bağbanların fəaliyyəti bu sahənin daha geniş auditoriyaya tanıdılmasına imkan yaradır.
13 illik bağbanlıq təcrübəsinə malik Temraz Aşırov 2013-cü ildən bağbanlıq sahəsində fəaliyyət göstərir. 2023-cü ildən isə sosial şəbəkələrdə fəaliyyətini aktivləşdirərək bitkilərə qulluq, ağac və kolların formalaşdırılması və topiari sənəti ilə bağlı işlərini geniş auditoriyaya təqdim etməyə başlayıb.
Aşırovun fəaliyyətində ağac və kolların dekorativ formalara salınması xüsusi yer tutur. Onun sosial şəbəkələrdə paylaşdığı işlər vasitəsilə müxtəlif budama və formalaşdırma nümunələri nümayiş etdirilir.
“Yaşıl Həyat” və sosial media
Temraz Aşırovun fəaliyyət göstərdiyi “Yaşıl Həyat” brendi bağbanlıq və yaşıllaşdırma xidmətləri istiqamətində fəaliyyət göstərir. Sosial media platformaları vasitəsilə görülən işlərin nümayiş etdirilməsi ilə yanaşı, bitkilərə qulluq və budama ilə bağlı praktiki məlumatların paylaşılması da fəaliyyətin əsas istiqamətlərindən biridir.
Sosial media topiari sənətinin daha geniş auditoriyaya çatdırılması üçün yeni imkan yaradıb. Əvvəllər yalnız bağ və parkları ziyarət edən insanların görə bildiyi dekorativ formalaşdırma işləri bu gün video və foto materiallar vasitəsilə daha böyük auditoriyaya təqdim oluna bilir.
Topiari yalnız görünüş deyil
Topiari sənətinin əsas məqsədi bitkini sadəcə qeyri-adi formaya salmaq deyil. Uğurlu nəticə üçün estetik görünüşlə yanaşı, bitkinin sağlamlığı da qorunmalıdır.
Düzgün formalaşdırılmış ağac və kollar bağın ümumi görünüşünə xüsusi xarakter verə, giriş hissələrində, alleyalarda, həyətlərdə və digər yaşıllıq məkanlarında dekorativ element kimi istifadə oluna bilər.
Bu baxımdan topiari sənəti bağbanlıq, bitkiçilik və estetik yanaşmanın bir araya gəldiyi sahələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycanda sosial media vasitəsilə bu istiqamətdə görülən işlərin daha çox nümayiş etdirilməsi isə insanların dekorativ bağçılığa və bitkilərin formalaşdırılmasına marağının artmasına şərait yaradır.